Umvelisi weLaphu eNithiweyo ukusukela ngo-2009 · eTshayina
Umvelisi weLaphu eNithiweyo ukusukela ngo-2009 · eTshayina
Amanzi aba mnyama xa uhlamba impahla entsha yekhotoniji engaphezulu, kodwa ilaphu libonakala lifana kakhulu xa lomile. Enye impahla engaphezulu ishiya umbala omncinci kumanzi kodwa iqala ukubonakala ingwevu kwiindawo ezigobileyo. La mava abandakanya imigqaliselo eyahlukeneyo: into engena emanzini, into ehamba neentsinga ezikhululweyo, indlela ilaphu eliseleyo elibonakala ngayo nokuba ezinye izinto zithabatha umbala.
Ezo mfundo zinokudibana. Intsinga enombala inokushiya ilaphu kodwa igcine umdayi wayo; umbala ongalungiswanga unokungena kulwelo lokuhlamba; kwaye utshintsho kumphezulu lunokutshintsha inkangeleko yombala omnyama. Ukuqonda ukuba umbala uphi kunceda ekuchazeni ukuhlamba kokuqala ngokucacileyo kunokuthatha lonke utshintsho njengohlobo olunye lokuphela kombala.
Ukudaya ngedayi esebenzayo yindlela ebalulekileyo yokufaka umbala kwikhotoniji. Iidayi ezisebenzayo zinokwenza amakhonkco eekhemikhali neselulosi, kodwa enye idayi ihlala ingalungiswanga, kuquka izinto ezitshintshwe yi-hydrolysis ngexesha lokusebenza. Ukuhlamba kususa umbala ongalungiswanga ohleli unxulumene neentsinga.
Ukulungisa nokuhlamba ke ngoko kwenza imisebenzi eyahlukeneyo. Ukwenza ikhonkco ngenxalenye yedayi akususi yonke enye into elaphini. Ulandelelwano lokudaya oluchazwe kwimveliso yamalaphu luquka isigaba sokuhlamba emva koko ngesi sizathu. Ingxelo ye-Arhente Yokukhusela Okusingqongileyo yaseDenmark malunga nokuhlaziya emva kokudaya ngedayi esebenzayo yekhotoniji nayo ichonga ukususwa kwedayi e-hydrolysed njengomsebenzi othile wokucubungula.
Oku kuchaza omnye umthombo onokwenzeka wombala kumanzi okuhlamba. Akuchongi inkqubo yedayi yengubo engaziwayo: ikhotoniji nayo inokufakwa umbala kusetyenziswa ezinye iindidi zedayi neendlela zokuprinta. Inkangeleko yamanzi iyodwa ayinakukuxelela ukuba yeyiphi indlela esetyenzisiweyo okanye ukuba ilaphu ngokwalo litshintshe kangakanani.
Umbala nawo unokuhamba ngeziqwengana ezincinci zekhotoniji enombala. Xa iqwengana lentsinga likhululwa, umbala walo unokuhlala kwelo qwengana. Into enombala emanzini ke ngoko sisiqwengana somtextile, hayi nje idayi ekhutshwe kwintinga esele iphelele.
Ukucubungula umphezulu kunika umxholo omnye wemveliso. I-biopolishing isebenzisa unyango lwe-cellulase ukusebenza kwiintsinga zekhotoniji eziphumayo nokuphucula inkangeleko yomphezulu. Iziqwengana zeentsinga nazo zinokukhululwa ngokushukuma komatshini. Ukubona iintsinga akubonisi ukuba yeyiphi inkqubo ezivelise, okanye ukuba zonke zavela kwinto oyihlolayo.
Kwibhafu yokuhlamba, ulwelo olunombala neentsinga ezincinci zinokubakho kunye. Amasuntswana abonakalayo lufundo oluluncedo, kodwa umahluko akafane wabe cwaka njengokuba “umbala ofanayo uthetha idayi, into ejikelezayo ithetha iintsinga”. Iziqwengana ezintsundu kunzima ukuzibona, kwaye ulwelo olunombala aluthinteli ukukhululwa kweentsinga.
Kukwakho nokunjalo ngombala kwilaphu elimhlophe elifumileyo. Kubonisa ukuba into enombala yadluliselwa phantsi kwaloo miba yokuhlikihla. Ukuchonga ukuba olo dluliselo lwalubandakanya idayi engalungiswanga, iintsinga ezinombala okanye enye indawo yomphezulu kufuna ulwazi olungaphezulu kolo phawu ngokwalo.
Ilaphu elinithiweyo elimnyama eligudileyo nelinye elineentsinga ezincinci eziphakanyisiweyo linokwahluka nangona umbala walo ongaphantsi ufana. Imo yomphezulu ichaphazela ukubonakaliswa nokusasazwa kokukhanya, ngeli xesha utshintsho kwi-gloss luchaphazela imbonakalo yobunzulu.
Njengoko ilaphu linxitywa kwaye lihlanjwa, ukuhlikihlwa kunokuphazamisa umphezulu walo. Ubunya obucolekileyo bunokwenza indawo emnyama ibonakale ikhaphukhaphu okanye ingalingani. Ukulahlekelwa kombala wangempela kunokwenzeka ngaxeshanye, ke ngoko ukuthungwa kunika inxalenye yengcaciso hayi esinye isigqibo esizenzekelayo.
Uphando malunga nokufuma nemo yomphezulu kwikhotoniji enombala lufumanise ukuba ezi zinto zichaphazela umbala obonakalayo. Oku kunceda ekuchazeni ukuba kutheni inkangeleko kufuneka ithelekiswe phantsi kweemeko ezifanayo. Umphezulu omnyama obonwa ngeli xesha ufumile unika isalathiso esahlukileyo kwawo loo mphezulu emva kokoma.
Ukwahlula utshintsho olucacileyo, thelekisa iindawo ezomileyo phantsi kokukhanya okufanayo nendlela yokujonga efanayo. Jonga umphezulu kunye nombala: ingaba utshintsho lugxile kumagqabi aphakamileyo okanye kwiindawo ezikhuhliweyo, okanye ingaba ilaphu libonakala lahlukile kuyo yonke indawo?
Intsalela ingaba yenye into enokubangela umphezulu ongakhazimliyo, kodwa umfanekiso ophaphathekileyo awunakuchaza ikhemistri yesicoci okanye iidiphozithi zamanzi anzima. Umlindo oluncedo lutshintsho ngokwalo nendawo elikuyo. Unobangela walo unokubandakanya idayi, umphezulu wefayibha, iidiphozithi okanye indibaniselwano yazo.
Kwi-iilaphu elinithiweyo zomqhaphu kwiindlela ezahlukeneyo zelaphu, ukubunjwa kwefayibha kukodwa akuzicacisi ezo ntlobo zomhlaba. Ukwakhiwa komsonto nokuqedwa kuyanceda ukucacisa ukuba kwakutheni ukuze iilaphu ezimbini zomqhaphu zihlale zinombonakalo owahlukileyo xa zisetyenziswa.
Umahluko ucaca ngakumbi kuhlolo lokomelela kombala ekuhlambeni. Iindlela ze-ISO 105-C06 zokomelela kombala ekuhlambeni zijongana nokumelana nokuhlamba kwasekhaya okanye korhwebo phantsi kweemeko ezichaziweyo. Uhlolo lubandakanya utshintsho kombala kunye nokungcoliseka, ezo zinto zinxulumene neziqwenga ezahlukeneyo zezinto.
Inkqubo ebhaliweyo yakwa-Runtang ivavanya isampulu kunye nelaphu elinemicu emininzi elikufutshane, emva koko ihlambulula kwaye yomise izinto phambi kohlolo. Isampulu yokuqala nelaphu elikufutshane zithelekiswa nezalathiso zazo ezingavavanywanga. Inkqubo irekhoda ezi mvavanyo zimbini ngokwahlukeneyo, isebenzisa izikali ezingwevu ezifanelekileyo kunye nabavavanyi ababini ubuncinci phantsi kokukhanya okusemgangathweni.
Kuhlolo lotshintsho kombala, umbuzo ngulo: isampulu evavanyiweyo yahluke njani kwisalathiso sokuqala? Oku kugcina ingqalelo kwilaphu eliya kuqhubeka lisetyenziswa ngumnxibi.
Impahla engaphezulu ekhangeleka iluthuthu emva kokuhlamba ifuna olo thelekiso nokuba akukho mpahla yommelwane ebonakale ingcolisiwe. Imbonakalo yelaphu lokuqala kunye nokuthambekela kwalo ukuthisa umbala ziinxalenye ezahlukeneyo zokusebenza.
Ukumisa phambi kothelekiso nako kubalulekile. Ngaphandle koko, umphumo wethutyana wokumnyama xa kumanzi unokufihla utshintsho oluvavanywayo. Iimeko zothelekiso ezingaguqukiyo zenza kube lula ukwahlula umahluko obonakalayo wombala kwiimpembelelo zokujonga iisampulu ngendlela eyahlukileyo.
Ilaphu elinemicu emininzi elikufutshane linika iintlobo ezahlukeneyo zemicu ekunokuhlolwa kuzo umbala otshitshisiweyo. Ukungcoliseka kwalo kuthelekiswa nesalathiso esingavavanywanga, ngokwahlukileyo kwiutshintsho kombala lwesampulu yokuqala.
Isampulu emnyama isenokubonakala imnyama ngeli xesha ithisa umbala owaneleyo wokumakisha into ekhanyayo. Ngokuchaseneyo, utshintsho olubonakalayo kumphezulu wokuqala akunyanzelekanga ukuba luvelise umlinganiselo ofanayo wokungcoliseka kwilaphu elikufutshane. Yiyo loo nto isiteyitimenti esinye "sokomelela kombala" sifuna ukuchaza umphumo okuxoxwa ngawo.
Imigqaliselo yemihla ngemihla ingena kolu mahluko ngolu hlobo:
| Umgqaliselo | Into enxulumene nayo ngokuthe ngqo | Uthelekiso olulandelayo oluluncedo |
| Amanzi okuhlamba anemibala | Into enemibala kumanzi okuhlamba | Imbonakalo yelaphu elomileyo nokuba ngaba kukho umbala otshitshisiweyo kwenye indawo |
| Umsonto ocolekileyo onombala | Into enombala eyahlukileyo | Umphezulu welaphu kunye nobume nomyinge wokuphuma komsonto |
| Umphezulu owomileyo oluthuthu | Utshintsho kwimbonakalo | Isalathiso esomileyo phantsi kokukhanya okuhambelanayo neemeko zokujonga |
| Umbala kwelinye ilaphu | Ukutshitshiswa okanye ukudiphozithwa | Ukungcoliseka phantsi kweemeko ezifanelekileyo zokuhlamba okanye zokukhuhla |
Uvavanyo lokukhuhla okomileyo nokumanzi lwongeza ulwazi malunga nolunye uhlobo lokuvezwa. I-ISO 105-X12 ukomelela kombala ekukhuhleni kumalunga nokukhuhla kombala nokungcolisa ezinye izinto. Inkqubo yokukhuhla ye-Runtang Textile ivavanya ukukhuhla okomileyo nokumanzi ngokwahlukeneyo. Isiphumo esingaphantsi kokukhuhlana siphendula umbuzo owahlukileyo kulelo wokudluliselwa kombala ngexesha lokuhlamba.

Injongo kukukhathalela ilaphu ngokufanelekileyo nokuqonda ukuba ukubonakala kwalo nokuziphatha kwalo ekudluliseleni kuyamkeleka na. Ukuhlamba into entsha ngokuphindaphindiweyo de amanzi abonakale ecacile ngokupheleleyo yindlela engathembekiyo yokuqinisekisa eso siphumo. Yongeza ukuvezwa kokuhlamba ngaphandle kokwahlula ukukhutshwa kombala, ukuqunjelwa nokutshintsha komphezulu.
Landela imiyalelo yokukhathalela into, kuquka iimeko ezichaziweyo zokuhlamba nokomisa. Gcina imibala emnyama yahlukile apho imiyalelo ikufuna oko. Inani elimiselweyo lokuhlamba kokuqala okanye isindululo esinye sesicoci asinakulungela yonke inkqubo yokudaya nokugqiba.
Ukuba ukudluliselwa kuyaqhubeka, umbala owomileyo uqhubeka utshintsha ngokubonakalayo okanye ukuqunjelwa okukhulu kuyaqhubeka, chaza oko kuqaphelayo ngokwahlukeneyo xa uthetha nomthengisi. Iifoto zomphezulu owomileyo nengxelo ecacileyo yenkqubo yokukhathalela ziluncedo ngaphezu komfanekiso wamanzi okuhlamba kuphela. Ukukhutshwa kombala kokuqala akufanelanga kugxekwe ngokuzenzekelayo njengesiqhelo okanye kuthathwe njengokuxilongwa okupheleleyo kokungaphumeleli.
Kubathengi belaphu, iimfuno zokomelela kombala phambi kokuvunywa kwemveliso yobuninzi kufuneka zichaze umbala nelaphu, iimeko zokuhlamba, kunye neziphumo ezahlukeneyo zokutshintsha kombala nokungcolisa. Yongeza iimfuno zokukhuhla okomileyo nokumanzi apho usetyenziso olujoliswe kulo lwenza kufaneleke.
Amanzi anombala awodwa awanakuseka isiphumo sovavanyo. Uvavanyo lokomelela kombala lusebenzisa iimeko ezichaziweyo kwaye luvavanya utshintsho lombala olufanelekileyo okanye ukungcolisa. Utywala lokuhlamba luqaphelo ekufuneka luphandwe kunye nelaphu nazo naziphi na izinto ezichaphazelekileyo.
Imicu enombala inokuhlala kwenye ingubo, kwaye ukudluliselwa kombala kunokwenzeka kumlambo omnye. Ukuhlala koboya obunombala nokungcoliswa ngumdayi ziindlela ezahlukeneyo ezinokuhamba kunye. Ubungakanani bazo nokuqhubeka kwazo kufuneka kuvavanywe kwinto echaphazelekayo.
Hayi. Umkhondo ubonisa ukudluliselwa phantsi kweemeko zokukhuhla osebenzise zona. Awuchazi imeko yekhemikhali yombala okanye awukhuphi iingceba zemithi enombala. Uvavanyo lokukhuhla olusemgangathweni lunika ulwazi lokudluliselwa okulawulwayo, endaweni yokuchongwa kwekhemikhali komkhondo.
Umbala wamanzi okuhlamba awodwa awunakuseka imbali yemveliso yelaphu. Ukuchonga indlela yokudaya ngaphezulu kufuna ulwazi lwemveliso okanye uhlalutyo olufanelekileyo. Imibuzo efanelekileyo yemihla ngemihla iseyile yokuba ilaphu elomileyo litshintsha njani nokuba umbala uyadluliselwa phantsi kweemeko zalo zokukhathalela ezijoliswe kuzo.